Servie-cultuur

Twee keer Kerstmis en oud en nieuw

In Servië wonen verschillende volkeren, zoals: de Hongaren en de Albanezen. De meeste mensen zijn Serviërs en zij zijn christelijk orthodox. De kerk heet de Servisch-orthodoxe kerk.

Vroeger hoorden de kerken in Oost-Europa en West-Europa bij elkaar, maar duizend jaar geleden gingen ze uit elkaar. De kerken in Oost Europa gingen naar Constantinopel, wat nu Istanbul is en toen de hoofdstad van het Byzantijnse rijk.

De kerken in West Europa gingen naar Rome in Italië, waar de paus zat. Het hoofd van de Servisch-orthodoxe kerk heet de patriarch. Andere orthodoxe kerken bevinden zich in Griekenland, Rusland, Macedonië, Bulgarije, Roemenië en Syrië.

De kalender die de orthodoxe kerk gebruikt, is best wel gek. Kerstmis en oud en nieuw worden twee weken later gevierd dan bij de gewone kalender, omdat de kalender van de orthodoxe kerk twee weken achter loopt. Dat is net als in Rusland, waar ik ook heb gewoond. We vieren dus twee keer Kerstmis en oud en nieuw.

Godsdienst is nu belangrijk in Servië. Vroeger hoorde Servië bij Joegoslavië. In Joegoslavië, dat nu niet meer bestaat, woonden Kroaten, Serviërs en Bosniaks door elkaar heen. Serviërs zijn orthodox, Kroaten zijn katholiek en Bosniaks zijn islamitisch. Ze spraken allemaal ongeveer dezelfde taal. Toen de landen zelfstandig werden, werd er veel gevochten tussen Serviërs, Kroaten en Bosniaks. Veel Serviërs uit de andere landen zijn toen gevlucht naar Servië. Er worden best wel veel nieuwe kerken gebouwd.

Slava, iedereen zijn eigen feestdag!

Slava is een hele bijzondere feestdag die volgens mij geen ander land heeft. Het gaat als volgt: elke familie heeft een heilige, een 'Slava'. De heilige hebben ze gekregen toen de familie zich heel lang geleden tot het christendom bekeerde. De heilige die bij die dag hoorde, werd de familie heilige.

Op de dag dat de heilige jarig is, viert de familie het feest. Het leuke is dat op die dag de hele familie vrij krijgt. Elke familie in Servië heeft een heilige en is dus een keer vrij in het jaar.

Sinterklaas is ook een heilige hier en er zijn families die Sinterklaas als Slava hebben.

De Heilige Sava van Servië (°1175 - 12 januari 1236) is een christen-orthodoxe heilige, en was de eerste orthodoxe aartsbisschop van Servië, en dus de stichter van de Servisch-orthodoxe Kerk. Hij werd geboren in Ras, de toenmalige hoofdstad, als Rastko Nemanji?, jongste zoon van grootzupan Stefan Nemanja van Servië en Anna van Bosnië.

Leven

Rastko werd op 15-jarige leeftijd zupan van Hum (Herzegovina), maar ging op zijn 16 jaar in het klooster Panteleimon, een Russisch klooster op de Athosberg in Griekenland, en daarna naar Vatoped, een Grieks klooster, waar hij monnik werd.

Zijn vader, grootzupan Stefan Nemanja, voegde zich bij hem in 1197 onder de naam Simeon. Na diens dood in 1200, trok Sava zich terug in een ascese klooster in Kareja, dat hij zelf had gebouwd in 1199. In 1208 keerde hij naar Servië terug om een einde te maken aan de burgeroorlog tussen zijn broers Vukan en Stefan. In het jaar 1217 keerde hij terug naar de Athos.

In 1219 haalde hij de patriarch van Byzantium over hem aan te stellen als eerste aartsbisschop van Servië, wat hij bleef tot 1233 toen hij het ambt doorgaf aan zijn leerling Arsenije van Srem (Sirmië). In 1236, tijdens zijn tweede pelgrimstocht naar Jeruzalem, stierf hij aan een longontsteking in Veliko Tarnovo, waar hij ook begraven werd. Later werden zijn restanten overgebracht naar het klooster Mileseva in Zuid-Servië. 360 jaar later werden ze opgegraven door de Ottomaanse Turken, en openbaar verbrand in Belgrado.

De Heilige Sava is de stichter van de Servisch-orthodoxe Kerk, en is daarom ook een van de belangrijkste heiligen in Servië. Hij is tevens de patroonheilige van onderwijs en geneeskunde. Zijn herdenkingsdag is 27 januari. In 1985 werd begonnen aan de bouw van de Heilige Sava-kathedraal te Belgrado, op de plaats waar zijn beenderen verbrand werden; deze werd voltooid in 2004.

Tot Sava's belangrijkste stichtingen horen de stichting van het klooster Hilandar, dat hij samen met zijn vader (monnik Simeon) stichtte, klooster Zi?a in Servië (dat tot 1253 de zetel van de orthodoxe aartsbisschop bleef), het Aartsengelenklooster nabij Jeruzalem en een ziekenhuis voor orthodoxe pelgrims in Akko.

Zijn belangrijkste geschreven werken zijn de Viten, die hij schreef voor zijn gestorven vader, het Typikon, de kloosterregels voor hij klooster Hilandar, en het Nomokanon, het eerste geschreven Servische wetboek.

De Serven eerden Sint-Sava in 1883 met de naar hem genoemde